“`html
MİLLİYET.COM.TR / Tel Aviv Üniversitesi’nde görevde olan ve Türkiye üzerine uzmanlaşmış araştırmacı Hay Eytan Cohen Yanarocak, İsrail merkezli i24NEWS kanalında Türkiye’nin Orta Doğu’daki stratejik oyun kurallarını değiştireceğine dair önemli bir analize yer verdi.
Yanarocak, Türkiye’nin, İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne karşı bölgedeki siyasi ağırlığını artırmayı hedeflediğini vurgulayarak bu durumun, Türkiye’ye yönelik bir stratejik hamle olduğunu ifade etti.
‘STRATEJİK DEĞİŞİM’
Yanarocak, Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan ile yeni bir güvenlik ortaklığına katılma isteğini belirtti. Bu durumun, Abraham Anlaşmaları’ndan tamamen farklı bir stratejik değişimi işaret ettiğini öne sürdü.
İsrailli uzman, bu yeni askeri iş birliğinin temelinin, Eylül ayında Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan karşılıklı savunma anlaşması olduğunu belirtti. Söz konusu anlaşma, bir ülkeye yönelik saldırıldığında diğerinin de karşılık verme yükümlülüğünü içeriyor.
‘ANKARA’NIN TEHDİT GÖRÜŞÜ’
Yanarocak, Türkiye’nin bu yeni ittifaka katılma isteğinin nedenini ise şöyle açıkladı:
“Türkiye, İsrail, Yunanistan ve GKRY arasında gerçekleşen stratejik yakınlaşmayı, kendisi için bir bölgesel tehdit olarak değerlendirdi.”
Buna yanıt olarak Türkiye’nin, bu ülkelerin iş birliği oluşturmasına karşı dengeleyici bir askeri yapı inşa etmeyi hedeflediğini belirtti.
‘BİR İSLAM İTTİFAKI’
Yanarocak, oluşturulmaya çalışılan yapının sıradan bir ortaklık olmadığını, bu projenin bölgesel bir askeri ittifak niteliği taşıdığını ve bu ifadenin “İslam NATO’su” şeklinde yorumlanabileceğini dile getirdi.
Uzman, Türkiye’nin bu yöndeki çalışmalara yeni başlamadığını, özellikle Suriye’de güvenlik alanında çeşitli iş birliği modelleri geliştirmekte olduğunu hatırlatarak, bu yapıya ileride Suriye, Lübnan, Ürdün ve Mısır’ın da dâhil olabileceğini belirtti.
‘HEDEF SADECE İSRAİL DEĞİL’
Yanarocak, kurulması planlanan ittifakın merkezinde İsrail’in bulunduğunu ancak bunun tek hedef olmadığını ifade ederek, “Birleşik Arap Emirlikleri’nin de bu olası ittifak karşısında dikkatli olması gerekiyor. Tehdit sadece Tel Aviv değil.” şeklinde konuştu. Riyad ile Abu Dabi arasında son zamanlarda yaşanan gerginliklerin de bu durumu pekiştirdiğini belirtti.
‘İTTİFAKIN TEMEL UNSURLARI’
Yanarocak’ın dikkat çeken değerlendirmelerinden biri ise bu ittifakın askeri kapasitesiyle ilgiliydi. Olası ittifakın temel bileşenlerini şu şekilde sıraladı:
- Türkiye’nin güçlü ve tecrübeli ordusu
- Suudi Arabistan’ın finansal kaynakları
- Pakistan’ın nükleer caydırıcılığı
‘YARI STRATEJİK YAPI’
Bu yapıyı “yarı taktik, yarı stratejik” olarak değerlendiren Yanarocak, ittifakın uluslararası hukuk çerçevesinde meşruluğuna dikkat çekerek, ABD’nin bunu engelleme noktasında sınırlı etkisinin olduğunu da vurguladı.
‘DURDURULMASI ZOR BİR SÜREÇ’
Yanarocak’a göre bu gelişmeler, son yıllarda İsrail’in lehine ilerleyen durumu tersine çevirecek bir sürece işaret ediyor. Bunun yanı sıra, yeni güç dengesine karşı Batı’nın ve ABD’nin etkisinin ne denli zayıf olduğunu da ifade etti.
NE OLMUŞTU?
ABD basınına yansıyan Bloomberg haberinde, Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan ile kurulacak yeni bir savunma ittifakına katılmak için adımlar attığını ve bu anlaşmanın yakında hayata geçmesinin muhtemel olduğu öne sürüldü.
Bu olası ittifakı yorumlayan İsrail basını ise, “Bölgedeki Müslüman ekseni güçlenecek. Nükleer yeteneklere sahip 3 ülkenin birlikte hareket etmesi, Ankara ile gergin ilişkiler yaşandığı dönemde Tel Aviv için bir tehdit oluşturuyor. Orta Doğu’da silahlanma yarışı hız kazanırken, Suudi Arabistan’ın nükleer şemsiyesine karşı İsrail’in hazırlıklarını gözden geçirmesi gerekebilir.” ifadelerini kullandı.
“`
