Hakan Kaplan 
ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkesin sağlanması sürecinde en önemli dönüm noktasının, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in müzakerelere müdahil olması ve “anlaşın” talimatı verdiği öğrenildi. 8 Nisan 2026 tarihinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için tanıdığı sürenin sona ermesine yaklaşırken, Tahran yönetiminin iki haftalık ateşkesi kabul etmesi dünya genelinde rahat bir nefes aldırdı. Uzun bir süre müzakerelere kapalı olan İran’ın bu ani değişimi, arka planda hangi faktörlerin etkili olduğu konusunda belirsizlikleri kaldırmaya başladı.
Amerikan haber sitesi Axios’a dayandırılan haberlere göre, İran’ın tutumundaki bu değişimin temelinde Mücteba Hamaney’in doğrudan rol oynaması yatıyor.
**TÜM GÖZLER MÜZAKERE MASASINDA**
Haberin detaylarına göre, ABD ile İran arasında pazartesi günü başlayan görüşmeler oldukça gergin geçti. ABD’nin Orta Doğu Temsilcisi Steve Witkoff, İran’ın önerdiği 10 maddelik karşı teklifi “felaket” olarak nitelendirdi. Gün boyunca, Pakistanlı arabulucular Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında taslak metinleri iletti. Türkiye ve Mısır’daki diplomatik temasların da katkısıyla, gece saatlerinde iki haftalık ateşkese dair ortak bir çerçeve oluşturuldu. Kararın kesinleşmesi için gözlerin İran liderliğine çevrildiği belirtildi.
**KIRILMA NOKTASI: “ANLAŞIN” TALİMATI**
Mücteba Hamaney, güvenlik nedenleriyle iletişimini genellikle dolaylı kanallar aracılığıyla yürütmesine rağmen, son iki gün içinde sürece doğrudan dahil olduğu ifade edildi. Axios’a konuşan kaynaklar, Hamaney’in müzakerecilere verdiği “anlaşın” talimatının sürecin en kritik anı olduğunu vurguladı. Bölgedeki bir yetkili, “O yeşil ışık yakılmasaydı, anlaşma sağlanamazdı” şeklinde değerlendirmede bulundu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin müzakereleri yönlendirme ve Devrim Muhafızları’nı ikna etme konusunda belirleyici bir rol oynadığı da kaydedildi. Ayrıca, Çin’in İran’a “çıkış yolu bulması” yönünde önerilerde bulunduğu öğrenildi.
**MEDYA YANILGISI: MASADAN KALKTI İDDİASI**
ABD Başkanı Trump’ın “Bir medeniyet bu gece ölecek” şeklindeki sert açıklamasından sonra bazı medya organları İran’ın müzakerelerden çekildiğini öne sürdü. Ancak görüşmelere yakın kaynaklar, bu iddiaları yalanladı ve sürecin ilerleme kaydettiğini bildirdi. Aynı zamanda Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkes şartlarını sosyal medya üzerinden paylaşarak taraflara çağrıda bulundu.
**TRUMP’TAN KRİTİK GÖRÜŞMELER**
Trump, ateşkesi duyurmadan önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile telefon görüşmesi yaparak anlaşmanın uygulanacağına dair güvence aldı. Ardından Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ile yaptığı görüşme ile süreci sonlandırma aşamasına getirdi. Trump’ın açıklamasının hemen ardından, ABD ordusuna operasyonları durdurma talimatı verildi.
**GÖZLER 10 NİSAN MÜZAKERELERİNDE**
Şimdi taraflar, Pakistan’da yapılacak yeni müzakerelere odaklanmış durumda. ABD heyetine Başkan Yardımcısı Vance’in liderlik etmesi beklenirken, bu görüşmelerin sürecin geleceği üzerinde belirleyici olacağı ifade ediliyor. İsrailli bir yetkili, Netanyahu’nun İran’ın nükleer programı ve balistik füze faaliyetleri hakkında ABD’den güvence aldığını ileri sürdü. Ancak taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları, sürecin hâlâ kırılgan kaldığını ve çatışmaların yeniden başlaması olasılığının bulunduğunu gösteriyor.
