23 Nisan, Türkiye Cumhuriyeti’nin milli bayramı olarak kabul edilen önemli bir tarih. Bu özel gün, 23 Nisan 1921 tarihinde kabul edilen bir kanunla resmen milli bayram olarak ilan edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışından tam bir yıl sonra, bu karar alınmış ve ülkenin ilk bayramı olarak kutlanması sağlanmıştır.
Kanun, iki maddeden oluşmakta; birinci maddesinde “Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk yevmi küşadı olan 23 Nisan günü milli bayramdır.” ifadesi yer alırken, ikinci maddede ise “Tarihi kabulünden muteber olan bu kanunun icrasına Büyük Millet Meclisi memurdur.” denilmektedir. Bu karar, 2 Mayıs 1921 tarihli Resmi Gazete’nin 13 sayılı nüshasında duyurulmuştur.
1921’de kabul edilen bu milli bayramın ardından gerçekleştirilen kutlamalarda çocuklar ön planda yer almaya başlamıştır. Mustafa Kemal Atatürk, 23 Nisan Bayramı’nı 1929 yılından itibaren çocuklara ithaf ederek, bu tarihi günü “Çocuk Bayramı” olarak kutlamaya başlamıştır. Böylece, 23 Nisan 1929 yılında ilk kez Çocuk Bayramı olarak kutlanmaya başlanmıştır.
Saltanatın kaldırılmasıyla birlikte 1 Kasım 1922 tarihi “Milli Hakimiyet Bayramı” olarak anılmaya başlanmış ancak zamanla bu özelliğini kaybetmiştir. 23 Nisan, 27 Mayıs 1935 tarihinde çıkarılan Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile “Ulusal Egemenlik Bayramı” olarak tanımlanmıştır. Bu kanunun ikinci maddesinin B fıkrasında “Ulusal Egemenlik Bayramı, 22 Nisan öğleden sonra ve 23 Nisan günü” ifadesi yer almaktadır.
Atatürk, görev süresi boyunca 23 Nisan haftalarında çocukları makamında kabul ederek onlarla ilgilenmiş, bu gelenek bakanlar ve bürokratlar arasında da yaygınlaşmış ve sembolik koltuk devri uygulamasına dönüşmüştür. 1981 tarihli Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da, 20 Nisan 1983 tarihinde yapılan bir değişiklikle 23 Nisan Ulusal Egemenlik Bayramı’nın ismi “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” olarak değiştirilmiştir.
1979 yılında, 6 ülkenin katılımıyla uluslararası bir boyut kazanan bu milli bayram, dünya genelinden birçok çocuğun Türkiye’ye gelmesine olanak tanımıştır. Türkiye, çocuklarına bayram hediye eden ve bu bayramı dünya ile paylaşan tek ülke olma unvanını taşımaktadır.
TBMM arşivlerinde, 106 yıl önce Meclis’in açılış hazırlıkları ile 23 Nisan’ın “milli bayram” olarak kabul edilme süreciyle ilgili belgeler bulunmaktadır. Mustafa Kemal Paşa’nın, Meclis’in açılışında yapılan dualar ve törenlerle ilgili yayımladığı beyanname, bu belgeler arasında yer almaktadır. Aynı zamanda, Meclis’in açılışından sonra yaptığı toplantıda Mustafa Kemal Paşa’nın uzun bir konuşma yaparak yasama ve yürütme yetkilerinin millet adına Meclis tarafından kullanılmasına dair önerinin kabul edildiğine dair haber bültenleri de arşivde korunmaktadır.
